SKUTECZNIE LEGALIZUJEMY
WETERYNARYJNE PRACOWNIE RENTGENOWSKIE

SKUTECZNIE LEGALIZUJEMY
WETERYNARYJNE PRACOWNIE RENTGENOWSKIE

Zgodnie z aktualnym rozporządzeniem Rady Ministrów dotyczącym warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania, weterynaryjna pracownia rentgenowska powinna zagwarantować, aby źródło promieniowania znajdowało się co najmniej:
    - 1 metr od każdej ze ścian – przy diagnostyce małych zwierząt.
    - 1,5 metra od każdej ze ścian – przy diagnostyce zwierząt dużych.
W praktyce oznacza to, że pomieszczenie przewidziane na pracownię rentgenowską powinno mieć - w zależności od profilu prowadzonej działalności - co najmniej 4 m2 lub 9 m2. Ze względu na wysokość kondygnacji mierzoną od podłogi do sufitu można wydzielić cztery kategorie pomieszczeń:
   · Pomieszczenia o wysokości do 2,2 m – nie spełniają wymogów formalnych pozwalających na wydanie zezwolenia. Nie ma możliwości uruchomienia pracowni
   · Pomieszczenia o wysokości 2,2 – 2,5 m – mogą być pracownią rentgenowską, ale przy ograniczeniu, że personel nie przebywa w tych pomieszczeniach dłużej niż 4 godziny dziennie (warunek z reguły spełniony przy pomieszczeniach będących wyłącznie pracownią)
   · Pomieszczenia o wysokości 2,5 m - 3,3 m – mogą być pracownią rentgenowską bez ograniczeń ze względu na czas przebywania, ale muszą spełnić warunek braku innych niż promieniowanie jonizujące szkodliwych czynników środowiska pracy (czyli np. nie mogą być jednocześnie magazynem leków)
   · Pomieszczenia o wysokości powyżej 3,3 m – mogą być pracownią rentgenowską bez ograniczeń.
W praktykach weterynaryjnych najczęściej spotykanymi pomieszczeniami przeznaczanymi na pracownie weterynaryjne są te mieszczące się w zakresie wysokości 2,5 m – 3,3 m. Spełnienie warunku braku innych niż szkodliwych czynników środowiska pracy jest stosunkowo łatwe do wdrożenia w warunkach weterynaryjnych. RADIOVET pomaga w zdefiniowaniu właściwych warunków pracy.

Zazwyczaj nie ma takiej potrzeby. Wyzwalanie promieniowania może odbywać się z tego samego pomieszczenia, o ile zastosujemy osłony gwarantujące, że osoba przeprowadzająca ekspozycję nie zostanie narażona na dawkę promieniowania przekraczającą przyjęte limity użytkowe lub poziomy graniczne. Jeśli z jakichś względów wyzwalanie promieniowania będzie odbywało się z drugiego pomieszczenia, to takie pomieszczenie będziemy musieli nazwać sterownią i włączyć je w obszar pracowni rentgenowskiej. A to z kolei oznacza, że pomieszczenie wydzielone na sterownię musi spełniać warunek tzw. terenu nadzorowanego – dostęp osób postronnych do pomieszczenia musi być nadzorowany. W przypadku urządzeń pracujących w trybie pracy ciągłej oraz emitujących stosunkowo duże dawki promieniowania (np. tomograf komputerowy) – wydzielenie sterowni wydaje się najrozsąd-niejszym rozwiązaniem.

Najbardziej komfortowa sytuacja jest wtedy, kiedy możemy sobie pozwolić na wydzielenie na pra-cownię rentgenowską oddzielnego pomieszczenia. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Czasem zdarza się, że aparat rentgenowski umieszczamy w dużym pomieszczeniu pełniącym jednocześnie funkcję np. gabinetu zabiegowego. Nie ma do tego przeciwwskazań, o ile zagwarantujemy, że po-mieszczenie to będzie spełniało warunki tzw. terenu nadzorowanego, tj. dostęp osób do tego po-mieszczenia będzie nadzorowany – osoby postronne nie będą miały dostępu do urządzenia RTG.

W skrócie – to zależy. Jednym z założeń reglamentacji dostępu do źródeł promieniowania jest zag-warantowanie, że nad źródłem promieniowania w jednostce organizacyjna sprawowana jest należyta kontrola. Odpowiedzialność prawna za zagwarantowanie takiej kontroli spoczywa na kierowniku jednostki, a więc właścicielu firmy. Może on jednak oddelegować nadzór nad źródłami promieniowania do tzw. Inspektora Ochrony Radiologicznej – tj. osoby z aktualnymi uprawnieniami nadanymi przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Inspektor Ochrony Radiologicznej – zgodnie z rozporządzeniami Rady Ministrów – jest niezbędny w każdym przypadku, w którym planujemy wykorzystywać źródła promieniowania - z jednym wyjąt-kiem. Tym wyjątkiem są weterynaryjne pracownie rentgenowskie stosujące aparaty rentgenowskie pracujące wyłącznie w trybie zdjęciowym. A więc standardowe aparaty rentgenowskie stosowane w praktykach weterynaryjnych. Jeśli zatem uruchamiamy pracownię rentgenowską, w której stosować będziemy aparat pracujący tylko w trybie zdjęciowym – nie musimy mieć inspektora. Jeśli uruchamiamy pracownię rentge-nowską, w której zainstalujemy tomograf komputerowy albo na przykład śródoperacyjny aparat ze skopią - urządzenia pracujące w trybie pracy ciągłej – bez inspektora się nie obejdziemy

Reglamentacja dostępu do źródeł promieniowania jonizującego, niejasna procedura uzyskiwania zezwolenia, chęć ograniczenia kosztów, brak świadomości zagrożeń wynikających z narażenia na promieniowanie jonizujące – te lub inne czynniki powodują, że istnieje szara strefa praktyk wetery-naryjnych, w których aparaty rentgenowskie wykorzystywane są bez zezwolenia. Dotyczy to najczęściej aparatów z rynku wtórnego kupionych w ramach np. wyprzedaży sprzętu szpitalnego. Rosnąca dojrzałość rynku powoduje jednak, że coraz częściej lekarze weterynarii będący w takiej sytuacji mają poczucie „jazdy bez ważnego biletu”. Niby nic się nie dzieje, ale jednak jest ta nutka grozy i zagrożenia. Potencjalna (i już realna) kontrola ze strony organu Inspektorów Dozoru Jądrowego Państwowej Agencji Atomistyki powoduje, że szara strefa stopniowo się zmniejsza. Co jednak grozi za brak zezwolenia? Przede wszystkim należy zaznaczyć, że odpowiedzialność prawna (i karna) za pracę bez zezwolenia spoczywa na kierowniku jednostki organizacyjnej – a więc właścicielu firmy. Wydane zezwolenie jest prawnym potwierdzeniem, że urządzenie wytwarz-ające promieniowanie jonizujące jest stosowane w sposób bezpieczny. Bezpieczny dla naszych pracowników, osób postronnych, czy też mieszkańców w naszym lub sąsiednim budynku. Zezwol-enie jest polisą, której brak uniemożliwi nam uniknięcie odpowiedzialności w sytuacji, w której nasi pracownicy, mieszkańcy, osoby postronne lub... nieprzychylna konkurencja postanowi zgłosić fakt niekontrolowanego narażenia na promieniowanie jonizujące do właściwego organu admi-nistracyjnego. Takie zgłoszenie, lub samoistna kontrola ze strony Inspektorów Dozoru Jądrowego Państwowej Agencji Atomistyki może mieć różny finał. Od strony finansowej, rozporządzenie Rady Ministrów wskazuje na możliwość nałożenia mandatu karnego w wysokości do pięciokrotności średniej krajowej. Czy to dużo, czy mało – sprawa jest dyskusyjna. Mandat – przy niezastosowaniu się do zaleceń PAA - może być jednak nakładany wielokrotnie. Co zrobić, jeśli jesteście Państwo w takiej sytuacji i chcielibyście finalnie zalegalizować pracownię? Zapraszamy do kontaktu – chętnie pomożemy.

Lista kryteriów istotnych przy wyborze właściwego zestawu rentgenowskiego jest spora. Są aparaty stacjonarne, mobilne, dedykowane do małych i do dużych zwierząt, systemy z ucyfrowieniem pośrednim, bezpośrednim. Mamy też klasę stożkowych tomografów komputerowych, zestawów fluoroskopią, itd. Od strony ochrony radiologicznej i przystosowania pracowni istotne jest, aby wybrane urządzenie nie było przewymiarowane w stosunku do naszych realnych potrzeb. Osłony zastosowane w pra-cowni radiologicznej powinny zagwarantować, aby narażenie na zewnątrz pracowni nie przekraczało przyjętych limitów użytkowych przy pracy generatora w maksymalnych parametrach eksploatacyjnych. Co prawda w praktyce weterynaryjnej aparaty rentgenowskie z reguły będą oferowały znacząco większe parametry ekspozycyjne niż te stosowane na co dzień, ale może się zdarzyć, że wybrany zestaw będzie wymagał poniesienia większych nakładów finansowych na dostosowanie pracowni niż by to było konieczne przy zestawie alternatywnym. Drugim istotnym kryterium - od strony ochrony radiologicznej - jest wybór właściwego dostawcy sprzętu. Rynek sprzętu RTG w Polsce jest stosunkowo dojrzały i dystrybutorzy z reguły dbają o to, aby mieć wszystkie niezbędne zezwolenia. Nadal zdarzają się jednak przypadki, że dystrybutorzy ograniczają się do zamknięcia sprzedaży i zostawiają klienta z problemem. A tym problemem może być brak możliwości formalnego uruchomienia urządzenia pomimo odpowiedniego przysto-sowania pracowni. Dostawcy sprzętu powinni mieć tzw. zezwolenie na uruchamianie urządzenia, również wydane przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistki. Powinniśmy sprawdzić ważność tego zezwolenia przed podpisaniem umowy. Jeśli decydujemy się na zakup aparatu z drugiej ręki, z aukcji internetowej lub zagranicą – sprawa jest jeszcze istotniejsza. Aby uniknąć nieprzyjemności (albo zbędnych kosztów) wynikających z wyboru niewłaściwego dostawcy – RADIOVET udzieli pomocy przed decyzją o zakupie sprzętu. Gwarantuje to bezprob-lemową legalizację pracowni.

Tak, jest potrzebne. Jest to jednak inne zezwolenie niż w przypadku stacjonarnego stosowania aparatury RTG. W przypadku pracy terenowej oczywiście nie ma potrzeby uruchamiania pracowni rentgenowskiej, chyba że planujemy stosować aparaturę RTG zarówno w pracowni jak i poza nią. RADIOVET pomaga wuzyskaniu zezwolenia na wykorzystywanie aparatury RTG w terenie.

Nie jest - o ile uruchomienie pracowni jest dobrze zaplanowane. Zachęcamy naszych klientów do jak najwcześniejszego kontaktu tak, aby czy to na etapie budowy lecznicy, aranżacji pomieszczeń, wyboru aparatu RTG czy też wyboru osłon – podjąć właściwe decyzje inwestycyjne. Zrywanie świeżo położonych kafelków na ścianie z karton-gipsu celem położenia warstwy blachy ołowianej może się długo śnić po nocach. Niepotrzebnie. RADIOVET pomaga zaplanować pracownię rentgenowskiej jeszcze na etapie koncepcyjnym.

Oczywiście może się tak zdarzyć. Dokumenty składane wraz z wnioskiem są bardzo wnikliwie analizowane przez Inspektorów Dozoru Jądrowego przed wydaniem zezwolenia i jakiekolwiek braki formalne lub merytoryczne mogą być podstawą do odrzucenia wniosku. Zestawy dokumentów opracowywane przez RADIOVET cieszą się opinią jednych z najlepszych dostępnych na rynku. Poparciem tego stwierdzenia jest 100% skuteczność uzyskiwania zezwoleń przez naszych klientów oraz stała w tym zakresie współpraca z dystrybutorami sprzętu. Jeśli Państwowa Agencja Ato-mistyki odrzuciła złożony przez Państwa wniosek – zapewne nie był to wniosek opracowywany przez RADIOVET. Chętnie pomożemy w takiej sytuacji.

art-view">

Narażenie pracowników na promieniowanie można (a właściwie – należy) kontrolować poprzez zastosowanie właściwego rodzaju dozymetrii – tj. metody pomiarowej dawek promieniowania joni-zującego przyjętych przez pracowników w danym czasie. W przypadku weterynaryjnych pracowni rentgenowskich stosuje się dwa rodzaje dozymetrii - dozymetrię środowiskową albo dozymetrię indywidualną. Wybór właściwego rodzaju zależy od wielkości lecznicy, liczby pracowników pra-cujących z aparatem rentgenowskim czy też przyjętego sposobu pracy ze źródłem. RADIOVET w ramach współpracy dopasowuje typ dozymetrii do Państwa potrzeb oraz wskazuje akredytowane podmioty, które taką dozymetrię mogą dla Państwa prowadzić.

Jednym z warunków wydania zezwolenia na uruchomienie pracowni rentgenowskiej oraz stosowa-nie urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące jest zagwarantowanie przez właściciela firmy, że wszystkie osoby, które pracują z aparatem RTG są przeszkolone w zakresie ochrony radiologicznej. RADIOVET wspólnie z inspektorami ochrony radiologicznej opracował ramowy pro-gram szkolenia z zakresu ochrony radiologicznej dopasowany do potrzeb przychodni weteryna-ryjnych. Szkolenie ma na celu przybliżenie lekarzom weterynarii czym właściwie jest promieniowa-nie jonizujące w przypadku źródeł rentgenowskich, czy należy się go obawiać, jakie środki za-radcze stosować żeby zmniejszyć narażenie, jakie metody pracy przyjąć (a jakich unikać), jakie obowiązki ma właściciel – tj. kierownik jednostki – względem pracowników, a jakie obowiązki mają pracownicy względem swojego pracodawcy. Szkolenie RADIOVET z zakresu ochrony radiologicz-nej udziela niezbędnych wskazówek dla kierowników lecznic oraz ich pracowników i gwarantuje spełnienie wymogu stawianego rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie szczegółowych wa-runków bezpiecznej pracy z promieniowaniem jonizującym.

Jednym z warunków wydania zezwolenia na uruchomienie pracowni rentgenowskiej oraz stosowa-nie urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące jest zagwarantowanie przez właściciela firmy, że wszystkie osoby, które pracują z aparatem RTG są przeszkolone w zakresie ochrony radiologicznej. RADIOVET wspólnie z inspektorami ochrony radiologicznej opracował ramowy pro-gram szkolenia z zakresu ochrony radiologicznej dopasowany do potrzeb przychodni weteryna-ryjnych. Szkolenie ma na celu przybliżenie lekarzom weterynarii czym właściwie jest promieniowa-nie jonizujące w przypadku źródeł rentgenowskich, czy należy się go obawiać, jakie środki za-radcze stosować żeby zmniejszyć narażenie, jakie metody pracy przyjąć (a jakich unikać), jakie obowiązki ma właściciel – tj. kierownik jednostki – względem pracowników, a jakie obowiązki mają pracownicy względem swojego pracodawcy. Szkolenie RADIOVET z zakresu ochrony radiologicz-nej udziela niezbędnych wskazówek dla kierowników lecznic oraz ich pracowników i gwarantuje spełnienie wymogu stawianego rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie szczegółowych wa-runków bezpiecznej pracy z promieniowaniem jonizującym.

Pomimo bogatej dostępnej na rynku oferty nowych urządzeń rentgenowskich, lekarze weterynarii czasem decydują się na zakup urządzenia z rynku wtórnego. Przy zakupie takiego urządzenia – od strony wymagań prawnych – należy pamiętać, że podmiot, który nam takie urządzenie sprzedaje, powinien posiadać odrębne zezwolenie na „uruchamianie urządzeń” tego typu lub powinien wska-zać inny podmiot, który takie zezwolenie posiada. Państwowa Agencja Atomistyki w momencie analizy złożonego wniosku o zezwolenie dla naszej praktyki może dojść do wniosku, że nie wska-zaliśmy uprawnionej do uruchomienia firmy. W takim przypadku mamy problem – kupiliśmy bo-wiem urządzenie, na którego stosowanie nie możemy otrzymać zezwolenia. Przed decyzją o zakupie urządzenia RTG z rynku wtórnego zapraszamy do kontaktu. RADIOVET może pomóc określić, czy dany dostawca posiada wymagane zezwolenie; a jeśli nie – to kto inny w Polsce takie zezwolenie posiada. W niektórych przypadkach możemy odradzić zakup urządzenia i polecić poszukiwanie innego modelu aparatu lub innego dostawcy.

Mogą. Do tej pory często spotykanymi urządzeniami rentgenowskimi są urządzenia „poszpitalne” – np. Mobilaxy. Podobnie tomografy komputerowe – mimo dostępnej na rynku oferty urządzeń skro-jonych do potrzeb weterynaryjnych, często tomografami stosowanymi w weterynarii są urządzenia dedykowane medycynie ludzkiej. Nie ma ku temu przeciwskazań, ale należy przy zakupie pamiętać o dwóch aspektach. Pierwszy – to maksymalne parametry eksploatacyjne takich urządzeń. Osłony stałe w pracowni radiologicznej muszą być dopasowane do pracy aparatu w maksymalnych parametrach eks-ploatacyjnych. Urządzenia dla medycyny ludzkiej są urządzeniami o większej mocy niż te, dedy-kowane do praktyk weterynaryjnych. Zakup takiego urządzenia może wiązać się z koniecznością zastosowania grubszych osłon w pracowni, a co za tym idzie – poniesienia wyższych kosztów in-westycyjnych Drugi – to dostępność jednostki uprawnionej do uruchomienia urządzenia. Temat podjęliśmy w

Program Zapewnienia Jakości opisuje sposób w jaki właściciel firmy – tzw. kierownik jednostki or-ganizacyjnej – zagwarantował bezpieczną pracę w aparaturą rentgenowską. Jednym z elementów Programu Zapewnienia Jakości jest procedura eksploatacji aparatu rentgenowskiego. Procedury eksploatacji aparatu rentgenowskiego nie należy mylić z instrukcją użytkowania aparatu. Procedura eksploatacji jest dopasowanym do danej lecznicy oraz typu aparatu przyjętym sposobem pracy ze źródłem promieniowania, mającym na celu zminimalizowanie narażenia na promieniowanie. Państwowa Agencja Atomistyki na swoich stronach umieściła zalecenia Inspektorów Dozoru Jądrowego co „Program Zapewnienia Jakości” powinien zawierać, aby spełnić wymagania pozwa-lające na uzyskanie zezwolenia. Ze względu na specyfikę objętych zaleceniami zagadnień, sa-modzielne przygotowanie Programu Zapewnienia Jakości – choć nie niemożliwe, jest dość trudne.

KOMPENDIUM WIEDZY
Kompendium wiedzy RADIOVET ma na celu udzielenie odpowiedzi na najczęściej zadawane przez lekarzy weterynarii pytania. Być może część z nich nurtuje właśnie Państwa. Zapraszamy do lektury. W przypadku wątpliwości, których kompendium wiedzy nie rozwiewa – zapraszamy do kontaktu. Sekcja jest na bieżąco aktualizowana i chętnie ją rozbudujemy adresując Państwa uwagi.